Geschiedenis van Musselkanaal

Het postkantoor in Musselkanaal Vervlogen tijden

MUSSELKANAAL - Het 213de deel van deze rubriek gaat over het postkantoor in Musselkanaal. Het speurwerk werd verricht door amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen.

Door Jacco Pranger

De voor bovenstaande ansichtkaart gebruikte foto van het oude postkantoor aan de Markstraat 53 in Musselkanaal is eind jaren ’70 van de vorige eeuw genomen van de Stationsbrug. Het postkantoor werd in 1912 gebouwd. In het gebouw waren ondermeer de telefonie en de telegrafie ondergebracht. Verder werd de post er gesorteerd.

Het markante gebouw is begin jaren ’80 afgebroken en vervangen door een moderne gebouw. Ook dit gebouw is inmiddels uit het straatbeeld verdwenen. Het postkantoor werd gesloten, stond enige tijd leeg en verpauperde.

‘t Posthuys

Daarop werd in 2008 een nieuw gebouw op de plaats van het postkantoor gezet: ‘t Posthuys. Dit gebouw bestaat uit bedrijfsruimte met daarboven appartementen.

Het oude postkantoor stond op de hoek van de Technicumstraat en Marktstraat. Aan de linkerzijde op de foto de winkel van de familie Dohle. De naam van het bedrijf van Dohle is veranderd in de naam Blokker.

Praalwagen

Aan de hand van ‘Vervlogen tijden’ 211, over de viering van het 150-jarig bestaan van Nieuw-Buinen, konden de namen van de op de praalwagen geposteerde mensen worden achterhaald. Het betroffen (vanaf links): Ginie Boes-Keizer, Johannes Boes, Jans Schenkel, Geertje Langbeek-Hopman en Aaltje Schenkel–Nijboer.

Reageren: 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.com.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Algemeen belang Musselkanaal

 

MUSSELKANAAL – Deze week een foto van het Spoordok met de bedrijfspanden van Algemeen Belang te Musselkanaal. Rond 1930 werd begonnen met het eerste deel van de bouw van het grote complex met loodsen en kantoren. De plaatselijke boerenverenigingen richtten toen een organisatie op voor veevoergrondstoffen. Aan het einde van de jaren 30 ging men verder onder de naam Centraal Bureau en kwam ondermeer de graanopslag er bij. Dit gebouw zien we aan de linkerzijde van de foto het hoge gebouw. Na de oorlog volgde er een uitbreiding met brandstoffen, mengvoeders, graszaden en kunstmest. Bij deze groei moest ook meer ruimte komen voor opslag en werd er bijgebouwd maar ook een bedrijfspand aan de Badstraat volgde (op deze plaats staat nu ondermeer supermarkt C1000). Op de foto zien we dan ook de vele grote gebouwen welke jaren dienst hebben gedaan aan het Spoordok, maar door overname van ACM in 1990 kwam er langzamerhand leegstand in de gebouwen totdat het geheel leegkwam te staan. Dit heeft bijna 5 jaar geduurd waardoor de geheel verpauperde en sloop volgde in 1995. Op deze plaats verrees nieuwbouw van rond de 130 huizen voor senioren, welke we ondermeer onder de naam Havenkade en Havenplein kennen. Ook het Spoordok werd geheel onderhanden genomen en volgde enkele vernieuwingen, met standplaatsen voor ondermeer campers. Verder zien we op de foto enkele schepen welke werden gebruikt voor transport van aan- en afvoer in het Spoordok. Het Spoordok werd aangelegd doordat het uitgegraven zand nodig was voor aanleg van het spoorlijn van de STAR. Deze ligt aan de linkerzijde van de foto maar is niet zichtbaar op de foto. Ook het spoor werd gebruikt voor aan- en afvoer van producten. Voor reacties Jacco Pranger, 06-21831002, pranger@nieuwbuinen.com of 0599-621767.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Villa aan de Kavelingen:

VALTHERMOND – Deze week in de rubriek vervlogen Tijden een bijdrage over Valthermond, de foto laat ons het mooie huis, villa zien van de familie Jan Hadders Adolfzoon aan de Kavelingen nummer 26 in 1930. Aan de linkerzijde van de foto ligt de weg de Kavelingen en we kijken tegen de zijkant van de villa aan. Af en toe krijg je een reactie op een artikel van Vervlogen Tijden dat je deze persoon of personen als kennis overhoud en nog geregeld contact onderhoud met elkaar. Zo ook bij het artikel van 16 juni 2010 (nummer 130) over Valthermond. Op de afgebeelde foto zien we het meisje staan voor de villa welke reageerde op mijn artikel, het is Henderika Hadders de dochter van Jan Hadders. Ze is geboren op 23 maart 1920 en is inmiddels 94 jaar oud, en heb haar en haar familie al enkele keren mogen bezoeken en mooie gesprekken mogen horen uit de tijd van Valthermond. Zo ook van de villa en hoe deze is ontstaan (waar Henderika is geboren) en haar vader en familie die werkzaam waren in het veen. De familie heeft ondermeer deel uitgemaakt van het ontstaan van de Valthermond en aanleg van wegen en de infrastructuur. Een bron aan gegevens en materiaal welke ik in bruikleen mocht ontvangen laten een beeld zien uit de tijd van rond 1900. De villa maakte deel uit van ondermeer de boerderij nummer 27 aan de overzijde van het kanaal en de villa ernaast nummer 28, waar het artikel nummer 130 over werd geschreven. Momenteel is er een onderzoek gaande naar deze familie Hadders en komen er vast wel weer een keer op terug. De villa die we afgebeeld zien op de foto werd gebouwd in 1914 en bleef in eigendom van de familie Hadders tot 1964. Nu wordt de villa bewoond door de familie Van Wijk. Voor reacties Jacco Pranger, 06-28131002, pranger@nieuwbuinen.com of 0599-621767.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Het oude gebouw is al een hele tijd geleden afgebroken.
Het oude gebouw is al een hele tijd geleden afgebroken.

Vervlogen Tijden 294 – De Meander                                  

MUSSELKANAAL – In de krant van 19 oktober las ik een stuk over de sluiting van de school de Meander aan de Ceresstraat. Ik dacht: daar spring ik even op in met een terugblik op die school.

door Jacco Pranger

Het gebouw staat op Ceresstraat nummer 44 en werd in 1919 gesticht als Christelijke School de Afdraai. De school staat namelijk nabij een bocht en dat wordt ook wel een afdraai genoemd.

In 1931 werd er een vierde lokaal aangebouwd, vanwege de groei van het aantal kinderen. Het aantal steeg tot 121. Het gebouw dat we zien op de afgebeelde foto is van rond 1925 en we zien een aantal kinderen die naar die school gingen.

De school werd afgebroken rond 1983, een nieuw gebouw werd in november 1984 geopend en is nog steeds als zodanig in gebruik. Door terugloop van het aantal kinderen sluit de school haar deuren in 2014. Er zitten nu nog 29 en nadat de hoogste groep de school heeft verlaten blijven 15 over.

Het schoolgebouw kreeg in 1985 de naam waaronder we het nu kennen: Christelijke basisschool de Meander. Er is eerder een Vervlogen Tijden over deze school gemaakt, op 30 januari 2008, met een terugblik op meester Algra. Zo werd het destijds genoemd: school Algra.

 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

 Het befaamde hotel werd gebouwd in 1897.

Het befaamde hotel werd gebouwd in 1897.

Vervlogen Tijden (264) – Hotel de Boer

                                  

MUSSELKANAAL – Deze week een oude foto van onder meer Hotel de Boer aan de Kruisstraat en hoek A-kade in Musselkanaal rond 1915. Het verhaal gaat dan ook over Hotel de Boer en zijn historie.

Het befaamde hotel werd gebouwd in1897, in opdracht van P. de Boer. Het gebouw dat er daarvoor stond was door brand verwoest en eigendom van H.P. de Boer, de vader van P. de Boer. In het gebouw was ook een bioscoop gevestigd en er achter lag een speel- en wandeltuin.

Het hotel genoot een grote bekendheid in de weide omgeving van Musselkanaal en stond op een centraal punt van wegen. De ene weg aan de linkerzijde op de foto is de Kruisstraat richting de Mussel, daarnaast de Markstraat richting Stadskanaal. De weg over de brug de IJzeren Klap splitst zich in de weg naar Ter Apel en Valthermond. Ook waren er geregeld (vee)markten en tentoonstellingen. Tevens bood het onderdak aan verenigingen die er vergaderden en oefenden.

Het was een ruim gebouw met mooie zalen. Helaas ging het verloren door een brand zoals is te lezen in de krant ‘Het Noorden in Woord en Beeld’ van 20 januari 1938. Ook de bioscoopzaal en een kapperszaak gingen verloren. De brand brak uit op het moment dat zo’n tweehonderd kinderen in de bioscoop aanwezig waren. Daar men het gevaar zag aankomen, kon de zaal gelukkig zonder incidenten ontruimd worden. De brand ontstond in de bioscoopzaal doordat de film bij het breken over de volle lengte vlam vatte.

Later werd het hotel overgenomen en kreeg het de naam Brandes, in 1964 overgenomen door Willem en Greet Platen. Onder hun leiding werd het gebouw vergroot en uitgebreid met zaalruimte voor bruiloften, partijen, diners en buffetten voor 300 personen. In 1995 overleed Willem Platen en ging zijn vrouw Greet met personeel en bedrijfsleider verder. Maar in 1999 overleed de bedrijfsleider, de heer J. Bosma. Het bedrijf werd verkocht aan de familie H. Kral. Later werd het bedrijf weer over genomen door P. Rolfes en uitgebreid en ook die naam verdween en werd De Gelegenheid in 2008.

Jacco Pranger

Voor reacties en of aanvullingen Jacco Pranger, 06-21831002, pranger@nieuwbuinen.com of 0599-621767

 

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Slagerij Ten Hoff in de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Slagerij Ten Hoff in de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Slagerij Ten Hoff in Musselkanaal | Vervlogen tijden

MUSSELKANAAL – In deel 229 aandacht voor de Musselkanaalster slagersfamilie Ten Hoff. Amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen werd hiervoor geïnformeerd door de familie Ten Hoff en mevrouw L. Baas-ten Hoff.

Door Jacco Pranger

Bovenstaande foto dateert van de jaren vijftig van de vorig eeuw. Afgebeeld zijn het woonhuis en het winkelpand aan de Schoolstraat 157 in Musselkanaal van de familie Ten Hoff.

Berend ten Hoff
De woning met winkelpand werd in 1933 gebouwd voor Berend ten Hoff, zijn vrouw Antje ten Hoff-Huiting en hun elf kinderen. Hiervoor, vanaf 1924, hadden Berend en Antje een woon- en winkelpand aan de Sluiskade 88. Toen dit te klein werd verhuisde de slagerij – en het gezin Ten Hoff – naar de Schoolstraat.

Berend runde de slagerij aanvankelijk met zijn broer Harm. In 1947 stapte Harm echter uit de zaak en ging Berend alleen verder. Berend kreeg later gezelschap van zijn zoon Okko. Hij nam de slagerij in 1967 over van zijn vader.

Tweede generatie
Berend en zijn vrouw Antje verhuisden naar de overzijde van het kanaal; Schoolkade 162. Okko, zijn vrouw Jantje ten Hoff-Onrust en hun zeven kinderen betrokken het pand aan de Schoolstraat.

Een anekdote uit deze tijd: ,,Er moest eens een koe geslacht worden, maar deze koos het hazenpad en sprong in het kanaal. De koe zwom naar de overzijde van het kanaal, klom daar uit het water en liep zo langs de Schoolkade. Met man en macht werd geprobeerd de koe te vangen, maar deze had daar geen zin in. Er werd zelfs een motorfiets gebruikt om de koe te proberen te vangen. Het dier was haar belagers echter steeds te snel af. Uiteindelijk werd de koe bij de steenfabriek in Valthermond gevangen. Daarna had de koe niet veel meer te vertellen.”

Overigens was Berend ook nog zijn afscheid nog vaak in de slagerij te vinden. Tot hij in 1981 overleed, bleef hij het slagersvak trouw.

Derde generatie
In 1992 nam Jan de slagerij over van zijn vader Okko en was de derde generatie Slager Ten Hoff een feit. Gesteund door zijn vrouw Jolanda ten Hoff-van Dijken verbouwde paste hij de winkel aan de normen van die tijd aan. In 2000 volgde een nieuwe verbouwing.

Ambachtelijke slagerij
Jan ten Hoff runt een modern bedrijf. Het is een ambachtelijke slagerij met een grote schare vaste klanten afkomstig uit Musselkanaal en omringende plaatsen. Deze klanten worden steevast hartelijk ontvangen en bediend door Jan en Jolanda ten Hoff en hun personeel.

Vader Okko en moeder Jantje wonen naast de zaak, die volgend jaar dus tachtig jaar op de huidige locatie is gehuisvest.

Reageren: 0599-621767, 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.com.

Het tankstation en de tankwagen van Algemeen Belang in Musselkanaal.

Het tankstation en de tankwagen van Algemeen Belang in Musselkanaal.

Ruutje van der Laan van Algemeen Belang in Musselkanaal

MUSSELKANAAL – Bovenstaande foto van het tankstation en de tankwagen van Algemeen Belang aan de Marktstraat 98 in Musselkanaal dateert van 1963. Een bijdrage van Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen.

Door Jacco Pranger

Michiel van der Laan – in de volksmond Ruutje – heeft jaren als chauffeur op deze tankwagen gewerkt. Hij bracht de olie en andersoortige brandstoffen naar de klant; van boer tot ondernemer. Het werkgebied strekte zich uit van het hele Drentse Monden-gebied tot Zwartemeer.

De brandstof werd per trein naar Musselkanaal vervoerd. Bij het station werd de brandstof overgeladen in de tankwagen.

Achter het suur
Op de foto is Van der Laan (nog net) zichtbaar achter het stuur van de vrachtwagen. Hij heeft de brandstof van 1948 tot 1973 bij de klant gebracht. Van 1973 tot 1979 bemande hij het tankstation.

‘Ruutje’ was hij in een groot gebied bekend. Bij veel klanten was hij kind aan huis.

Voor 1948 was Van der Laan werkzaam bij machinefabriek Van Bekkering aan de A-weg in Musselkanaal. Hij is op 15 februari 1908 geboren in Annerveenschekanaal en overleed op 20 augustus 1979. Hij was gehuwd met Marchien Supèr. Zij is nog in leven.

Supermarkt
Algemeen Belang verdween in de loop der jaren aan de Markstraat. De panden werden afgebroken. Op de plaats van Algemeen Belang bevinden zich nu de parkeerplaatsen van supermarkt C1000. Alleen het pand links op de foto staat er nog. In dit pand is makelaar Tieben Project gevestigd. Later werd er ook de Dirk de Ruiterstraat aangelegd.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Ansichtkaart van de Schoolstraat in Musselkanaal.

Vervlogen tijden: Schoolstraat Musselkanaal

MUSSELKANAAL - Bovenstaande foto werd in 1962 uitgegeven als ansichtkaart. De foto toont de Schoolstraat in Musselkanaal, tussen de huisnummers 80 en 100.

Door Jacco Pranger

De foto is vanaf sluis nummer 4 genomen, in de richting van Stadskanaal. De sluis wordt ook wel Vierde Verlaat of Sapsverlaat, naar de verlaatmeesters Johannes Egberts Sap (1818-1888) en Otto Geuchien Sap (1841-1919), genoemd.

De afgebeelde huizen werden kort na de Eerste Wereldoorlog in series van twee dubbele huizen gebouwd.

Akkerweg

In het midden loopt een weggetje naar de achtergelegen Akkerweg. Aan dit weggetje en de Akkerweg stonden ook verschillende huizen. Deze zijn reeds lange tijd geleden afgebroken. Dit gebied wordt nu als tuin of als weide gebruikt.

In de woningen woonden in de regel grote gezinnen. Het was dan ook een kinderrijk gebied. Zij bezochten de in de Schoolstraat gevestigde Openbare Lagere School (of School 1, nu De Badde).

Gesloopt

Veel van de (verouderde) woningen zijn gesloopt in de Schoolstraat. De overgebleven woningen – twaalf in getal – staan nu ook op de nominatie te worden gesloopt. De woningen zijn verouderd en voldoen niet meer aan deze tijd. Renovatie is een bijna even dure dure optie als nieuwbouw.

Ondertussen staan al enkele woningen leeg.

Reageren: 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.com.

slagerij-boerma

Vervlogen tijden: Slagerij aan de Schoolkade in Musselkanaal

MUSSELKANAAL - De slagerij aan de Schoolkade 137 in Musselkanaal staat centraal in aflevering 205 van ‘Vervlogen tijden’. Het speurwerk werd verricht door amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen.

Door Jacco Pranger

Bovenstaande foto van de slagerij aan de Schoolkade 137, beschikbaar gesteld door Jan ter Haar, dateert van ongeveer 1950. Slager Freerk Boerma staat in het midden. Rechts van hem Jan ter Haar, links buurvrouw De Wit.

Freerk Boerma en zijn vrouw Frouwina Boerma Mulders, en hun kinderen Reind en Binie, hadden de zaak overgenomen van Anko en Lies Hummel, en hun zoon Anko. Slager Boerma nam Jan ter Haar in dienst toen het alsmaar drukker werd.

Jan ter Haar

Ter Haar, die het slagersvak dus bij Boerma leerd, nam het bedrijf in 1955 over. Hij breide het uit met een worstenmakerij.

Jan ter Haar slachtte zelf. De dieren werden bij boeren ingekocht of kwamen van de markt. Daarbij ging ook wel eens iets mis. Zo sprong bij het uitladen ooit een varken in het kanaal. De pogingen het bange beest te vangen trokken vervolgens veel bekijks.

Worstenmakerij

Woning en slachterij werden in 1974 afgebroken om plaats te maken voor een nieuw pand met slachterij. In 1999 namen zoon Jan en diens vrouw Fokje ter Haar-Groenhof de zaak over. Zij bouwden het bedrijf uit tot een moderne worstenmakerij met een volautomatische machine waarin de worsten worden gemaakt. De worsten worden vooral aan de groothandel en aan de grote supermarkten geleverd.

Vader Jan en moeder Frouwina wonen even verderop in een nieuwbouwwoning. Jan springt af en toe bij in het bedrijf van zijn zoon.

Voor reacties: Jacco Pranger 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.com.

actie

Vervlogen tijden: De Goedkoop Winkel in Musselkanaal

Geplaatst door redactie op 05/10, 16:00 uur.

De Goedkoop Winkel rond 1925.

MUSSELKANAAL - Amateurhistoricus Jacco Pranger tekende voor deze aflevering van 'Vervlogen tijden'. Onderwerp is 'De Goedkoop Winkel'.

Op bovenstaande foto van rond 1925, aangeleverd door informatiebron Simon Westers uit Groningen, staat de winkel van Simon Westers en Jacoba Westers-de Wit aan de Schoolkade 173 (toen 134) in Musselkanaal. Het winkelpand staat aan de landszijde, nabij de brug van de Eerste Exloërmond.

Simon en Jacoba Westers' winkel was een van de vele winkeltjes bij de bruggen en de sluizen in het gebied. De meeste van deze winkels zijn verdwenen. Ze hebben plaatsgemaakt voor woonhuizen of zijn na sanering uit het straatbeeld verdwenen.

De meeste van deze winkels waren overigens niet groter dan slechts enkele vierkante meters, Voor de eigenaars voldoende voor hun broodwinning.

KRUIDENIERSWAREN

Het winkelpand van het echtpaar Westers werd rond 1920 gebouwd. De zaak droeg de naam 'De Goedkoop Winkel'. Dit is nog net leesbaar op het rechterwinkelraam. Op de ramen en muren staat verder vooral veel reclame.

De Goedkoop Winkel verkocht ondermeer kruidenierswaren. Mocht dit nodig zijn, dan werden de boodschappen thuisbezorgd.

TIMMERMAN

Simon Westers werd in 1888 in Veendam geboren. Hij oefende het vak van timmerman en metselaar uit. Zijn vrouw Jacoba, in 1889 in Musselkanaal geboren, beheerde de winkel. Dit was in veel winkeltjes gebruikelijk.

De winkel sloot zijn deuren vlak na de Tweede Wereldoorlog, in 1946. Het winkelpand staat er nog steeds maar is omgebouwd tot woonhuis.

FOTO

Op de foto, boven vanaf links Charlotte, een Oostenrijkse evacue, Jacoba Westers-de Wit en Rixter Moesker.

Onder vanaf links: Karsiena Wubbina Westers, Harm Fietje en (nog net zichtbaar) Magdalena Karsiena Westers.

Veenarbeiders in Tweede Exloërmond in 1910.

Vervlogen tijden: Veenarbeiders in Tweede Exloërmond

TWEEDE EXLOËRMOND - Bovenstaande foto werd omstreeks 1910 gemaakt in Tweede Exloërmond. De fotograaf legde deze veenarbeiders tijdens de schafttijd vast op de gevoelige plaat.

Door Jacco Pranger

De foto geeft een mooi beeld van de arbeidsomstandigheden in die tijd. Waarbij opvalt dat veel van de gefotografeerde (gebruiks)voorwerpen uit het dagelijks beeld zijn verdwenen. De oude stoomlocomobiel bijvoorbeeld. Deze werd vroeger ondermeer gebruikt voor de aandrijving van de jacobsladder die in de veenput staat.

De op de voorgrond geposteerde (houten) kruiwagen werd gebruikt voor het vervoeren van kienhout; delen van een boom, wortels, stam en takken.

Ook zichtbaar is het gereedschap dat in het veen werd gebruikt; van spade tot stikker. Op de achtergrond staan de turven te drogen.

Baggerturven

Aan de linkerzijde van de foto zijn de planken zichtbaar van de bak waarin baggerturven werden gemaakt. Deze turven werden vervaardigd uit veengrond dat via de jacobsladder uit de werkput was geschept en met water werd vermengd. De veengrond werd in de bak – een met planken afgezet stuk grond – gedroogd, om na enkele dagen (of bij slecht weer na enkele weken)gesneden en gestoken te worden.

Van stoker tot steker

Er werkten veel mensen in het veen. Het gebied was vaak nog woest en ledig, en was zeer bewerkbaar. Bovendien werd alles in de tijd nog met de hand gedaan. De arbeiders droegen speciaal schoeisel. Van klompen tot lieslaarzen om natte voeten te voorkomen.

In deze in Tweede Exloërmond actieve ploeg werkten zeker vijftien mannen. Elk van hen had een eigen taak; van stoker van de stoommachine tot steker van het veen.

De namen van de hierboven afgebeelde mannen zijn niet bekend.

Voor op- of aanmerkingen: pranger@nieuwbuinen.

Redactie

Vervlogen tijden: Opening stationshalte Zandberg

Geplaatst door redactie op 21/09, 16:00 uur.

Vervlogen tijden 191| Opening stationshalte Zandberg

ZANDBERG – Deel 191 van 'Vervlogen tijden' gaat over de ingebruikname van de stationshalte Zandberg in 1924. Het speurwerk werd verricht door amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen.

Stationshalte Zandberg werd op 2 mei 1924 in gebruik genomen als stopplaats van de trein Stadskanaal – Ter Apel. Het station, gevestigd aan de Kerklaan in Zandberg, was er eentje van het type STAR klein. De functie van het gebouw verviel op 15 mei 1935, toen het personenvervoer werd stopgezet. Dit omdat het personenvervoer terugliep

WOONHUIS

Het pand werd later omgebouwd tot woonhuis. Dat wordt nu bewoond door de familie Huizinga.

De buitenzijde van het pand is onveranderd gebleven. Het is zelfs een van de weinige gebouwen die nog in de originele staat verkeert. Aan de Stationslaan in Stadskanaal heeft een soort gelijke stationsgebouw gestaan. Dat is uit het straatbeeld verdwenen.

Het spoor dat voor het stationsgebouw van Zandberg lag, is in 1978 opgebroken. Dat was nadat ook het goederenvervoer was stopgezet. Het gedeelte van het spoor dat nog intact is, ligt vanaf de Kavelingen/ Musselkanaal A-Weg richting Stadskanaal. Dit maakt nog deel uit van de historische sporrlijn van de STAR.

Bovenstaande foto werd gemaakt bij de opening van het stationsgebouw in 1924. Staan vanaf links de heren F. Tieben, E. Eling, G. Jansen, E. Boerma, B. Wortelboer, S. Sennema, H. Oosterveld, R. Dijks, H. Bakker, H. Albers, F. Meijer, W. Albers, Teiken, J. Albers, Thole en veldwachter Broekema. Op de voorgrond geknield de heren K. Rosing, Hanenberg, S. Schoenmaker, H.K oster en B. Hempen.

Het gezelschap van de gebroeders Albers uit Ter Apel, dat in die jaren in de omtrek grote bekendheid genoot, verzorgde de muziek bij de opening. Zes leden van dit ensemble staan op de foto.

Info: Jacco Pranger 0599-621767/ 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.com

edactie

Vervlogen tijden: Kamperen in de tuin

Geplaatst door redactie op 06/07, 16:00 uur.
Kamperen in de tuin van de familie De Haan in Musselkanaal in 1930.

Kamperen in de tuin van de familie De Haan in Musselkanaal in 1930.

MUSSELKANAAL – 'Wij zijn op vakantie', zou het bijschrift van bovenstaande foto kunnen zijn. Niets is echter minder waar. De foto werd in 1930 gemaakt in de tuin van de familie De Haan aan de Schoolkade in Musselkanaal.

Binnenkort trekken we er weer massaal op uit om te gaan kamperen. In de eerste helft van de vorige eeuw was het nog niet gebruikelijk om op vakantie te gaan. Toch slaagden sommige kinderen erin te gaan kamperen. Met een groot stuk laken, stukken touw en enkele stokken/ palen werd bijvoorbeeld een tent gemaakt waarin kon worden overnacht.

Kinderen uit de buurt zochten elkaar op en een plaats voor de tent was snel gevonden. Bij de familie De Haan, die een touwslagerij runde, was genoeg plaats. Zij had immers een grote tuin.

FOTO

Behalve stralende kinderen is ook de touwslagerij met werkloods (op de achtergrond rechts) van De Haan zichtbaar op de foto. Momenteel wordt het terrein van De Haan gesloopt en gesaneerd en klaargemaakt voor woningbouw.

De namen van de kinderen zijn bekend. Achter, vanaf links Geert Sligter, Jaap de Haan, Marietje Haverkamp, Jantje Sligter, Janny de Haan, Roelf Spreeuwers en Willem Spreeuwers. Onderaan, liggend: Kunny de Haan en Sientje Boekhoud.

Reageren: Jacco Pranger: 0599-621767/ 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen. com

Vervlogen tijden 174| Scheepshellingen in Musselkanaal

Geplaatst door redactie op 27/04, 16:00 uur.
 

Vervlogen tijden 174| Scheepshellingen in Musselkanaal

MUSSELKANAAL – Deel 174 gaat over de scheepshelling van G.B. Meijer in Musselkanaal. Het speurwerk werd verricht door amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen.

Bovenstaande foto van de scheepshelling van G.B.Meijer aan de Marktkade in Musselkanaal dateert uit omstreeks 1900. Omdat de scheepvaart een grote bron van inkomsten was, en het vervoer over water ging, herbergde Musselkanaal destijds meerdere scheepshellingen.

Op de scheepshelling van G.B. Meijer werden zowel houten als ijzeren schepen gebouwd. Het Stadskanaal kanaal werd in die tijd druk bevaren. Ondermeer om het afgegraven veen vanuit de Monden naar de stad Groningen te vervoeren. Op de terugreis vanuit Groningen werden vaak goederen en levensmiddelen, en ook wel personen, meegenomen.

HANDWERK

Behalve voor de bouw van schepen werden de scheepshellingen gebruikt voor het opknappen, herstellen en onderhouden van de schepen. Het was veel handwerk, waar veel mankracht voor nodig was.

Musselkanaal kende vier scheepshellingen. Naast die van G.B. Meijer waren dat: Helling 1, op de hoek Schoolkade en Cereskade van eigenaar Hendrik de Boer; Helling 2, op de hoek 1e Exloermond en Sluiskade van eigenaar A. Vegter, later Gebr. Muller; Helling 3, op de hoek van de Marktkade bij de IJzerenklap van eigenaar W.J. de Boer.

Alle hellingen zijn in de loop der jaren uit het straatbeeld verdwenen. Er is bewoning voor in de plaats gekomen.

Bioscoop de IJzeren Klap Musselkanaal (1942 – 1982)

De bioscoop “De IJzeren Klap” en het daarbij behorende hotel dankte zijn naam aan de ijzeren ophaalbrug die over het Stadskanaal (= kanaal van de stad) lag en in de volksmond “de iezern Klabbe” werd genoemd. De bioscoop werd in 1942 opgeleverd nadat architectenbureau Kleinenberg in 1940 met het ontwerpen van de bioscoop was begonnen. Aardigheidje om te weten is dat de ontwerper van de lay-out van deze site, Ed Kleinenberg, nog verre familie van de architect is.
 

                                  (Foto: Bioscooponderneming Abeln)


Door de Tweede Wereldoorlog was het moeilijk om aan materiaal te komen dus de bouw van het theater heeft ruim 2 jaar geduurd. Het plafond van het theater was iets bijzonders. Het hing aan staalkabels aan de dakspanten. De kwaliteit van het materiaal wat men gebruikt had bleek echter niet goed te zijn. Toen het plafond bijna klaar was donderde het met enorm geraas naar beneden. Toen het plafond voor de tweede keer op dezelfde wijze werd opgehangen bleef het gelukkig wel hangen. De cabine van het theater werd ingericht met twee Philips FP5 projectoren. Tot de sluiting van het theater hebben deze machines dienst gedaan. De openingsfilm van “De IJzeren Klap” was de Duitse UFA film “Hallo Janine” met Marika Rökk. “Een film die u doet glimlachen, haar gansche lengte door, dankzij het tempo en dank zij de overdadige schittering van de aankleding”, zoo schrijft de Telegraaf, aldus de advertentie.
 

Zaal vanaf het balkon gezien met toneel.
(Foto: Bioscooponderneming Abeln)


Het theater had de beschikking over een groot toneel, want naast bioscoop was De IJzeren Klap ook schouwburg. Het filmscherm werd bij toneelvoorstellingen omhoog gehesen in de toneeltoren. Op het toneel hebben vele grote artiesten gestaan: Wim Kan, Corry Vonk, Wim Sonneveld en vele anderen. Beroemd waren de Tik Tak Shows van de gelijknamige Tik Tak koffiebranderij. Vaak waren de kaarten al weken van te voren uitverkocht. Ook plaatselijke toneel- en gymnastiekverenigingen hebben op het toneel van de IJzeren Klap gestaan.
De theaterzaal was imposant en voorzien van een groot balkon. Een bezoeker vertelde mij eens “dat zoiets in Musselkanaal staat. Zo’n theater als dit hoort in een stad te staan”.
 

Cabine van "De IJzeren Klap" rond 1948.
(Foto: Bioscooponderneming Abeln)

In het voorjaar van 1952 werd de exploitatie van de bioscoop overgenomen door de heer J.J. Abeln uit Emmer Compascuum die aldaar het Rex theater exploiteerde. Later nam zijn zoon Theo Abeln de exploitatie over. In de jaren zestig kreeg ook De IJzeren Klap het moeilijk. De opkomst van de televisie was ook hier de oorzaak van het dalende bioscoopbezoek. Toch kwam er een opleving: in de jaren zeventig deden Nederlandse films het plotseling goed. Toen “Wat Zien Ik?” in de IJzeren Klap ging draaien werd het theater in een nieuw jasje gestoken. De zaal kreeg een verfbeurt zodat de grote zaal er weer fris uit zag. Maar liefst 3 weken liep de Albert Mol komedie gelijktijdig in zowel De IJzeren Klap als in het Luxor Theater in Stadskanaal. De theaters lagen op slechts 10 kilometer van elkaar af en met 1 kopie werd er heen en weer gependeld. Luxor startte om 19.00 en 21.15 uur, de IJzeren Klap om 20.00 en 22.30 uur. Als de eerste twee acten in Luxor vertoond waren werden deze per auto snel naar de IJzeren Klap gebracht zodat men daar kon starten. Ik heb regelmatig uit het cabineraampje gekeken waar de auto bleef als er nog maar een paar minuten op de spoel zat en ik moest overnemen op de volgende acte. Het fenomeen heen en weer pendelen met één kopie tussen beide theaters deed zich ook voor met “Turks Fruit” en die andere grote succesfilm “Blue Movie”.
 

                                                (Zaal met Balkon)

Met “Blue Movie” heb ik nog een ongelukje gehad. Er was pauze na de 2e acte. Tijdens de pauze werden de volgende acten van de film binnengebracht. Alleen werden deze niet op de juiste plaats in de cabine gezet. Toen de pauze afgelopen was pakte ik dan ook de rol die op de plaats van de 3e acte moest staan. Toen de film na de pauze weer begon kregen de bezoekers opnieuw de befaamde liftscène te zien. Tot mijn schrik had ik de 2e acte weer gepakt. Snel de nieuwe 3e acte op de andere machine ingelegd en gewacht tot de liftscène afgelopen was en toen snel overgenomen op acte 3. Na de voorstelling kreeg ik heel wat commentaar over me heen. “Lag je te slapen?”, “Je vond het zeker wel lekker hè? Twee keer de lift scène!”. Ik heb het nog maanden kunnen aanhoren. “Vanavond oppassen, niet weer 2 keer hetzelfde draaien!”, zeiden de vaste klanten dan.
 

                              De laatste advertentie van De IJzeren Klap
                                           (Adv. uit "De Kanaalstreek")

Mede door de komst van het Smoky Theater in Stadskanaal werd besloten De IJzeren Klap te sluiten. Het toeval wil dat de openingsfilm van Smoky ook de laatste film was die in de IJzeren Klap werd vertoond: “Raiders of the Lost Ark”. In november 1981 sloot zich voor de laatste keer het donkerbruine voorgordijn van bioscoop De IJzeren Klap.

Op 1 april 2001 ging De IJzeren Klap in vlammen op. Het aangrenzende hotel, dat al jaren leeg stond en in verval was geraakt, werd totaal verwoest. Gek genoeg bleef de bioscoopzaal behouden tot de slopershamer dit markante bouwwerk onderhanden nam. De IJzeren Klap was niet meer…

Tekst: A. van Kernebeek† | Bijgewerkt door R.Soesbeek

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
 Vervlogen tijden 166| De tramremise in Musselkanaal
Geplaatst door redactie op 02/03, 16:00 uur.

 
 
De voormalige tramremise aan de A-weg in Musselkanaal.
MUSSELKANAAL - 'Vervlogen tijden' 166 gaat over de tramremise aan de A-weg in Musselkanaal, naast de IJzeren Klap. Het speurwerk werd verricht door amateurhistoricus Jacco Pranger uit Nieuw-Buinen. De tramremise werd in het jaar 1894 gebouwd, De remise bood plaats aan vier rijtuigen. Verder was er een stal voor twaalf paarden én werd het bewoond.
Het gebouw was gunstig gelegen: aan de wegen naar Valthermond, Ter Apel, en - aan de overzijde van de brug (de IJzeren Klap) - Mussel en Stadskanaal. Rond de remise bevonden zich Hotel Valthermond en Hotel de Boer. Passagiers konden hier overnachten, mocht dit nodig zijn.
De tramremise behoorde aan de Eerste Groninger Tramway Maatschappij (EGTM). Deze naam stond ook op de bovenzijde van de bovenste ramen van de remise (niet goed zichtbaar op bovenstaande foto).
TRAMLIJN
De tramlijn van Zuidbroek naar Ter Apel bestond van 1895 tot 1923 (al waren delen van de spoorlijn al enkele jaren voor 1923 opgeheven). De tramlijn werd opgeheven nadat een spoorlijn was aangelegd van Stadskanaal naar Ter Apel en rijksgrens (STAR). De trein nam de klandizie van de paardentram over. De paardentram had geen bestaansrecht meer en werd opgeheven. De remise verviel in een andere functie.
KRUIDENIERSWAREN
Op bovenstaande foto, van de zijkant van de remise (links van de remise ligt de A-weg richting Ter Apel), is al een andere invulling aan het gebouw gegeven. Er was een kruidenierswarenwinkel gevestigd met een postkantoor. Aan de linkerzijde zichtbaar een uithangbord van de posterijen.
De kruidenierswinkel droeg de naam De Vlijt. Helaas is niet bekend wie in de jaren '20 de eigenaar van de winkel was .
Later was Nieboer Tansport er enige tijd gehuisvest. Verder werd de oude remise in de loop der jaren gebruikt als pakhuis, opslagruimte, garageruimte en woning.
Op de plaats van de uiteindelijk afgebroken remise bevindt zich nu Shell Station De IJzeren Klap.
Reageren: Jacco Pranger 06-21831002 of pranger@nieuwbuinen.nl
 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
 DE STAR:
 
De spoorlijn is aangelegd door de Groningsch-Drentsche Spoorwegmaatschappij Stadskanaal-Ter Apel-Rijksgrens (STAR) en was oorspronkelijk bedoeld om te worden verlengd aan de andere kant van de Rijksgrens in het Duitse Eemsland.
 Dit is echter nooit gebeurd. Het baanvak Ter Apel - Ter Apel Rijksgrens werd daarom al twee jaar na de aanleg, op 15 mei 1926, gesloten en is daarmee een van de kortst gebruikte spoorlijnen van Nederland. Negen jaar later, op 15 mei 1935, werd ook het resterende deel gesloten voor alle verkeer. Op 11 augustus 1941 kwam het goederenvervoer naar Musselkanaal en Ter Apel voor korte tijd weer op gang (tot 19 augustus 1942). Na de oorlog werd op 11 augustus 1946 het goederenverkeer weer hervat, maar dit bleek niet meer rendabel genoeg: in 1959 werd de STAR opgeheven en de lijn overgenomen door de NS. Op 28 mei 1972 werd het goederenvervoer tussen Musselkanaal en Ter Apel gestaakt en tussen Zandberg en Ter Apel gesloten. [1] Op 27 mei 1990 werd ook het vervoer tussen Stadskanaal en Musselkanaal gestaakt. Het lijngedeelte Zandberg (km 10.6) tot Ter Apel werd in 1978 opgebroken, Musselkanaal - Zandberg pas later.

In 1992 werd de Stichting Stadskanaal Rail (S.T.A.R.) opgericht, met als doel van het resterende spoor tussen Veendam, Stadskanaal en Musselkanaal een museumlijn te maken. Sinds 1994 is de lijn tot Musselkanaal als toeristische museumlijn in gebruik. Inmiddels is het spoor zelf door ProRail en de grond erlangs door NS Vastgoed overgedragen aan de Stichting, die zodoende het beheer volledig in eigen hand heeft.

In 2006 en 2007 werd de lijn tot Musselkanaal volledig gesaneerd en gerenoveerd. Het spoor bleef berijdbaar tot aan de brug over de Eerste Valthermond in Musselkanaal (tevens provinciegrens), zo'n 700 meter voorbij het station. Direct na de brug is de overweg over de Kavelingen opgebroken en 200 meter verder houdt ook het spoor zelf op

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Ambachtsschool - Technische school Musselkanaal

Een beknopte geschiedenis opgemaakt uit archiefmateriaal van de Collectie Noorderpoort.



In 1931 werd de "Vereniging ter bevordering van het Nijverheidsonderwijs te Stadskanaal e.o." opgericht. Als de gemeente Onstwedde een noodzakelijkheidsverklaring afgeeft voor timmeronderwijs volgt in 1938 een concreet plan voor het oprichten van een ambachtsschool in de Kanaalstreek.
Het eerste idee was om deze te vestigen in Stadskanaal, maar daar waren de bestuursleden uit Musselkanaal op tegen. Mede door het argument dat de school op zo groot mogelijke afstand van Veendam (waar al een ambachtsschool was) gevestigd moest worden ging in 1941 in Musselkanaal de school van start. De school werd gehuisvest in het stationsgebouw van Musselkanaal met een huur van 50 gulden per kwartaal.

Dat eerste jaar volgden 29 leerlingen de opleiding timmeren.
Naast een timmerwerkplaats was er ook een theorie-tekenlokaal.
Op 15 mei 1941 werd de school officieel geopend met de eerste direkteur dhr. C. Schaap aan het roer.
Naast praktijklessen timmeren kwam ook vaktheorie, technisch tekenen, rekenen/meetkunde en nederlandse taal aan bod.

In 1947 wordt gestart met de opleiding smeden/bankwerken.
Praktijklessen daarvoor worden gegeven in een werkplaats aan de weg naar 2de Exloermond. De theorielessen vinden plaats in school "Koning".

Op 26 mei 1948 wordt besloten het regeringsaanbod voor het bouwen van een semi-permanente school te accepteren.
Na goedkeuring werd de school gebouwd op het nieuwbouw-terrein achter het postkantoor en op 28 september 1950 wordt de school officieel geopend door Commisaris van de Koningin C.H.E. Ebels.
In dat jaar wordt de naam Ambachtsschool veranderd in Technische school.

Ook deze school blijkt al gauw te klein om het aantal leerlingen (288 in 1956) te herbergen.
Bovendien groeit de vraag naar andere vakrichtingen. In 1955 worden er ook lessen metselen gegeven en in 1956 gaat de opleiding schilderen van start. Daarom moeten verschillende noodlokalen worden gebouwd.
Ook komen er meer theorielokalen en wordt in de behoefte van een kantine voorzien.

Reden te meer om plannen te maken voor een permanent schoolgebouw, waar ook lessen in autotechniek en electrotechniek gegeven kunnen worden. Gelukkig wordt in 1956 goedkeuring verleend voor het maken van een schetsplan en architect J.C. Teeuw te Leeuwarden krijgt hiertoe opdracht.
Op 7 september 1960 wordt het plan goedgekeurd en kan de bouw aanbesteed worden.
De school aan de Nijverheidslaan wordt 25 april 1963 geopend door de Inspecteur dhr. N.J. Rommes. Directeur C. Schaap heeft zijn levenswerk verricht en geeft het stokje door aan G.W. Bongers.
De vakrichtingen zijn nu: timmeren, metselen, schilderen, metaalbewerken, electrotechniek en autotechniek.

Mede door de opkomst van centrale verwarming wordt in 1973 de opleiding installatietechniek gestart.
In dat jaar zijn er 775 leerlingen dagschool en de school groeit al weer uit zijn jas. Het is nodig om 5 noodlokalen te bouwen, bedoeld voor theorielessen. Zo onstaan er verschillende dependances. Ook worden eindelijk gymlokalen gebouwd aan de Kerkstraat.

De LTS Musselkanaal fuseerde in 1990 met de Christelijke Scholengemeenschap voor Lager Beroepsonderwijs ’t Kienholt. Deze fusie ging verder onder de naam De Semsmarken, dat in 1992 opging in het Comenius College.
In 1996 werd het Comenius College onderdeel van het Noorderpoortcollege.

Het schoolgebouw aan de Nijverheidslaan werd in 1998 afgebroken om plaats te maken voor woningbouw.


Het station Musselkanaal-Valthermond was het eerste onderkomen
(foto: stationsweb.brinkster.net)


Leerlingen en leerkrachten in 1950


Het eerste (semi)permanente schoolgebouw werd in september 1950 geopend


De school aan de Nijverheidslaan (1963)